Ergonomia pracy. Część 2.

Stanowiskiem pracy motorniczego tramwaju, kierowcy autobusu czy trolejbusu jest kabina w zależności od profesji z odpowiednim wyposażeniem. Kierownica, pedały, pulpit sterowniczy z przełącznikami, kontrolkami oraz wskaźnikami jak i z nastawnikiem jazdy, nawrotnikiem, i czuwakiem

Prowadzący wykonuje swoją pracę w specjalnym umundurowaniu; poszczególne elementy garderoby powinny być adekwatne do panujących na zewnątrz warunków atmosferycznych i temperatury wewnątrz pojazdu. Ubranie powinno być wygodne i niekrępujące ruchów.

Specyfika pracy generuje ryzyko wystąpienia różnego rodzaju schorzeń np. nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca (efekt niskiej aktywności fizycznej i stresu). Praca ta wiąże się z ekspozycją na pola elektromagnetyczne jak i drgania mechaniczne, ponadto jest wykonywana w pozycji wymuszonej co wywołuje zespoły bólowe kręgosłupa, grozi urazami spowodowanymi wypadkami komunikacyjnymi. Prowadzący nierzadko musi konfrontować się z agresywnymi zachowaniami pasażerów, jest narażony na zmienne warunki atmosferyczne. poprzez częste otwieranie drzwi czy wychodzenie z kabiny , hałas, drobne urazy przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu. Prowadzący pełni swoje obowiązki przez 40 godzin tygodniowo, w systemie dwu- lub trzyzmianowym, do 10 godzin dziennie, również w niedzielę i święta zgodnie z ustalonym harmonogramem.

Pojęcie ergonomiczności, według Słownika Języka Polskiego oznacza „dopasowanie produktu lub procesu do możliwości psychofizycznych człowieka w sposób nie pogarszający jego dyskomfortu i zdrowia stanowić może wyznacznik nowoczesności”. W niektórych profesjach zmęczenie może pośrednio wpłynąć na poziom bezpieczeństwa. Wykaz takich zawodów znajduje się m.in. w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej. W punkcie 11 tegoż wymieniono między innymi kierowców autobusów/trolejbusów i motorniczych tramwajów. Cechy pojazdu, które warunkują obciążenia operatora (kierowcy), mogą charakteryzować się różnym poziomem ergonomiczności (czyli dopasowania indywidualnego do anatomicznych i psychofizycznych możliwości kierowcy w danych warunkach pracy).

Poddając analizie proces pracy kierowcy, motorniczego lub operatora dowolnej maszyny transportowej, można wysnuć wnioski co do ergonomiczności prowadzonego pojazdu. Organizm w sytuacji nadmiernego obciążenia związanego z pracą zawodową jest zmęczony. Zmęczenie to ma charakter obwodowy, obejmuje układ mięśniowo-szkieletowy i powoduje zmiany czynnościowe i dotyczy ośrodkowego układu nerwowego. Zmiany te prowadzą do dolegliwości, a nawet urazów układu mięśniowo-szkieletowego, wyczerpania zasobów energetycznych i metabolicznych, zaburzenia czynności percepcyjnych, koordynacji wzrokowo-ruchowej i obniżenia sprawności umysłowej pracowników.

W odniesieniu do dolegliwości mięśniowo-szkieletowych środowisko pracy definiuje się za pośrednictwem psychicznych i fizycznych (biomechanicznych) czynników ryzyka przyczyniających się do powstawania i rozwoju dolegliwości o charakterze mięśniowo-szkieletowym. Największy i znaczący wzrost ryzyka dolegliwości bólowych odnotowuje się w grupie tych pracowników, którzy są narażeni na czynniki fizyczne i psychospołeczne mające znaczne natężenie. Na pozostawanie w nienaturalnych i statycznych pozycjach podczas pracy narażeni są w szczególności pracownicy transportu i komunikacji miejskiej. Praca prowadzących w komunikacji miejskiej determinuje ryzyko powstawania MSDs, z uwagi na zróżnicowane warunki pracy oraz przystosowanie pod względem ergonomicznym stanowisk roboczych w pojazdach. Biorąc pod uwagę powszechność występowania zaburzeń zdrowotnych, które wywołuje sposób w jaki wykonywana jest praca oraz potrzebę profilaktyki, podjęto szereg badań oceniających pozycje przyjmowane podczas pracy przez prowadzących.

Aby poprawić warunki pracy prowadzących, zredukować ryzyko występowania obciążeń poszczególnych partii ciała i zapewnienia bezpieczeństwa oraz komfortu należy wprowadzić zmiany konstrukcyjne na stanowisku pracy w każdym z pozostających w eksploatacji pojazdów. Czynności jakie prowadzący wykonują prowadząc pojazdy obciążają kończyny górne, które charakteryzują się dużą częstotliwością powtórzeń oraz jedną stronę ciała poprzez naciskanie pedałów tylko jedną nogą. Podczas trwania jednej zmiany pracownik zmuszony jest do wielokrotnego sięgania do umieszczonych na pulpicie przycisków, co naraża różne części jego ciała na obciążenia będące skutkiem przyjmowania niewłaściwych pozycji. Długie i wymuszone siedzenie w jednej pozycji również wpływa negatywnie na układ nerwowy oraz mięśniowy organizmu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *